Dev Yıldızın Şok Kırılması Hızla İzleniyor, X Işınları Şok Gibi Büyüyor

Gökbilimciler dev bir yıldızın patlamayla ölümünü saniye saniye izlediler; olayın tam anı, X ışınlarıyla birlikte gökkuşağı gibi şok kırılmasıyla yansıtıldı. 1. Mart’da Çin’in Einstein Probe uzay teleskobu anlık X ışını parlamasını tespit etti; bu parlama, çöken yıldız çekirdeğindeki patlamanın tetiklediği güçlü şok dalgasının yüzeyi yarıp geçmesiyle oluştu.

Birinci gözlemci, O’Connor, bu süreci eşzamanlı yakalamanın tesadüf gerektirdiğini söyledi. Çalışmalar, Güneş’in arkasında kalmış süpernovanın üç ay boyunca gözlemlenmesiyle devam etti; Chandra X-ışını Gözlemevi ve yer tabanlı teleskoplar devreye alındı.

2. Mart, 0:00’de başlayan patlama, 30 kat daha büyük kütlesine sahip dev yıldızın gökkuşağını kırdı. Olay, 500 milyon ışık yılı uzaklıktaki galakside gerçekleşti; bu galaksinin adı ve tam konumu biliniyor.

Yıldız, Wolf-Rayet tipinde, geniş çizgili Tip Ic süpernova olarak sınıflandırıldı. Olayda, maddenin ışık hızının %10’undan daha hızlı savrulduğu kaydedildi; bu, yıldızın dış katmanlarının fırlatılması sonucu oluşan yıkımın şiddetini gösterir.

Rastinejad, şok dalgasının radar gibi işlediğini belirtti: “Yıldızın dış katmanları ve çevresindeki maddeler şok dalgasıyla yarıp geçerken, X ışınlarındaki iz bize bakış açısı sunuyor.” O’Connor ise gama ışını patlamasının olmadığını vurguladı; bu ilk kez gama ışını patlaması olmadan gözlemlenen süpernova.

Kara delik, patlamadan sonra geride kalmış yoğun kütleli çekim gücüyle ışığın kaçamayacağı kadar yüksek. Bilim insanları, bu dev süpernovanın gökbilimcilerin düşündüklerinden farklı ölüm yolları sunduğunu belirtti.

Gökbilimciler, bu uç süpernovanın, yüksek yoğunluk ve sıcaklık koşullarında fizik yasalarının nasıl işlediğini incelemek için bir laboratuvar olduğunu söylüyor. Bu gözlemler, gelecekteki uzay araştırmalarının yönünü belki de değiştirecek. Bakalım, bu dev yıldızın ölümü bize başka hangi sırları açığa çıkaracak?

Kaynak: Orijinal Haber