Prostat kanserinde erken tanı ve kişiye özel tedavi öne çıkıyor – Sağlık Haberleri
Prostat kanseri, erken dönemde çoğunlukla belirti vermemektedir. Uzman Dr. Haydar Güler, 45‑50 yaş arası bireylerin kişisel risk faktörlerini değerlendirmesi gerektiğini vurguladı. PSA (Prostat Spesifik Antijen) testinde yüksek değer, kanseri doğrudan göstermez; iyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı ve idrar yolu enfeksiyonları da PSA’yı yükseltebilir. Güler, hastanın yaşı, prostat hacmi, PSA değerindeki zaman içindeki değişim, muayene bulguları ve gerektiğinde prostat MR’sının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Tanı sürecinde, multiparametrik prostat MR’sı şüpheli bölgeleri belirleyerek biyopsinin bu alanlara yönlendirilmesini sağlar. Bu yöntem, gereksiz biyopsileri ve klinik önemi düşük kanserleri tanıdan hastalardan uzaklaştırır. MR tek başına yüzde 100 kesin sonuç vermez; PSA yoğunluğu, aile öyküsü ve diğer risk faktörlerinin de dikkate alınması gerekir. Uygun hastalarda biyopsi yapılır; sonrasında elde edilen sonuçlar tedavi kararını şekillendirir.
Tedavi planı artık tek bir yaklaşımda kalmıyor. Düşük riskli hastalarda “aktif izlem” uygulanır; bu, hastalığı tedavi etmeden bırakmak anlamına gelmez. Aktif izlemde, PSA, prostat MR, muayene ve gerektiğinde biyopsi düzenli takip edilerek ilerleme tespit edilirse uygun tedavi başlatılır. Robotik cerrahi, gelişmiş görüntüleme ve hassas hareketle cerrahi diseksiyonu mümkün kılar, ancak idrar kaçırma veya cinsel fonksiyon kaybı riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Fonksiyonel sonuçlar hastanın yaşı, ameliyat öncesi durumu, tümör özellikleri, sinir korunması ve cerrahın deneyimine bağlıdır.
Metastatik ve hormon tedavisine rağmen ilerleyen prostat kanserinde yeni nesil hormon ilaçları, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve PSMA hedefli radyoligand tedaviler seçenekler arasında yer alır. PSMA PET/BT, lenf nodu ve kemik metastazlarını saptamada kritik bilgiler sağlar; bu sonuçlar hastalığın evresini ve tedavi planını değiştirebilir. Dr. Güler, risk değerlendirmesini erken yaşlarda başlatmayı önerirken, aile öyküsü olan bireylerin daha genç yaşlarda değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Şikâyet beklemek yerine, yaş ve risk faktörlerine göre doktoruyla erken tanı planı oluşturmanın önemini vurguladı.
