Piyasalar Kapasiteyi Zorluyor: 194 Milyar Dolarlık Halka Arz Çılgınlığı!
**. Piyasalar kapasitesini sınıyor arkadaşlar! Küresel ölçekte öyle bi hareketlilik var ki, inanın ki akıl almaz boyutlara ulaştı. EY danışmanlık şirketinin verilerine göre, yılın ilk yarısında halka arzların hacmi tam 194 milyar dolar oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre tam üç kat artmış durumda. Hadi geçen yılı geçtim, bu tutar geçen yılın tamamını bile geride bıraktı. Adamlar adeta piyasaların sınırlarını zorluyor… Ve başı çeken sektör ne mi? Tabi ki yapay zeka!
Neredeyse paranın yarısı ABD’de toplanmış durumda. Ona ek olarak biraz da Çin var. Ama asıl bomba SpaceX’ten geldi. Haziran ayında SpaceX hisselerinin halka arzı tam 86 milyar dolar! Küresel toplamın neredeyse yarısı… Evet yanlış duymadınız, yarısı. Bu hareketlilik, Covid-19 salgını döneminde merkez bankalarının şirket finansmanını kolaylaştırdığı günlerden beri görülmemişti. O zamanlar ne olmuştu? Şirketlere kolay finansman sağlanmıştı ama şimdi bambaşka bir boyuttayız.
Renaissance Capital’in kıdemli stratejisti Matthew Kennedy, AFP ajansına konuşmuş. Diyorki, “Bu talep çılgınlığı sadece birkaç sektörde yoğunlaşıyor.” Hangi sektörler mi? Yapay zeka, teknoloji, birazda havacılık ve savunma. Biyoteknoloji de cabası. Yani yatırımcıların gözü sadece belirli alanlarda. Nedense herkes aynı yere hücum etmiş durumda. Teknoloji şirketlerinin yapay zekayı geliştirmek için yüzlerce milyar dolara ihtiyacı var. Borç piyasaları yetmiyor adamlar halka arzla buluyor parayı.
PwC France’tan Philippe Kubisa durumu şöyle açıklamış: “Yatırımcılar yapay zekanın uzun vadeli bi ekonomik ihtiyaç olduğuna inanıyor. Zamanın şimdi olduğunu düşünüyorlar.” Yani herkes aynı şeyi düşünüyor, aynı yöne koşuyor. Yıl başından bu yana en yüksek hacimli 10 halka arzın 8’i ABD’de gerçekleşti. Bunların yarısı da teknoloji hisselerinin adresi Nasdaq’ta yapıldı. ABD’nin önde gelen yapay zeka girişimleri OpenAI ve Anthropic’in de yılın ikinci yarısında halka arz olması bekleniyor. Değerleri yüzlerce milyar doları bulacakmış. Yani daha bu işin sonu yok gibi görünüyor…
Bu noktada Donald Trump’ın etkisinden de bahsetmek lazım. EY’nin halka arz danışmanı Cedric Garcia’ya göre, Trump göreve başladığından beri finansal düzenlemeleri gevşetmiş. Bu da halka arzları kolaylaştırmış. Garcia diyorki, “Kasımda yapılacak ara seçimlerden önce mümkün olduğunca çok şirketin halka arz edilmesini istiyor. Demokratların zaferi bu tedbirleri tehdit edebilir.” Yani siyasetin ekonomi üzerindeki etkisi de cabası. Herşey birbirine bağlı.
Çin’de de işler karışık. Pekin ile Washington arasındaki gerilim sürüyor. Bu gerilim yüzünden Çinli şirketler ABD’de finansman bulmakta zorlanıyor. Garcia, “Mevcut durumda ABD’de finansman sağlayacak Çin şirketleri şimdi Hong Kong’a yöneliyor” demiş. Hong Kong borsası da bu sayede son beş yılın en iyi performansını göstermeye hazırlanıyormuş. Ocaktan bu yana 48 milyar dolar toplamışlar. Nvidia’nın tedarikçisi Victory Giant’ın 3 milyar dolarlık halka arzı da dünyada dördüncü sıraya yerleşti. Çinli yapay zeka girişimleri DeepSeek, Moonshot AI, Baidu’nun çip iştiraki Kunlunxin ve Zhongji Innolight da halka arz sürecine katılacakmış. Yani Çin tarafı da boş durmuyor.
Ama herşey güllük gülistanlık değil elbette. Bazı piyasa aktörleri bu ivmenin patlamaya hazır bir yapay zeka balonuna dönüşmesinden korkuyor. Sektörle bağlantılı hisseler, son aylarda bu endişelerle düzenli olarak sallanıyor. Kubisa’ya göre devasa işlemler piyasadaki likiditeyi tüketebilir. Arz talebi aşarsa fiyatlar baskı altına girebilir. Garcia’da aynı görüşte: Eğer balon patlarsa veya fiyatlar uzun süre düşerse, halka arz akışı kuruyabilir. Zaten SpaceX’in hisse fiyatı temmuz ortasından beri halka arz başlangıç değerinin altında seyrediyor. İlk işaretler gelmiş gibi.
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika’ya baktığımızda ise durum daha sakin. Bu bölgeler şimdiye kadar sadece 16 milyar dolar toplayabilmiş. Geçen yılda aynı seviyedeydi. Ama Avrupa savunma sektöründen biraz nemalanıyor. Çek silah şirketi CSG’nin Amsterdam borsasındaki halka arzı 4,47 milyar dolar olmuş. Bu, ocaktan bu yana dünyadaki en yüksek hacimli üçüncü işlem. Yani savaş ekonomisi de iş başında.
Bakalım bundan sonra ne olacak? Piyasalar bu kadar parayı kaldırabilecek mi, yoksa bir balon patlaması mı yaşanacak? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
